
Προσανατολισμός είναι η εργασία με την οποία καθορίζουμε τη 9έση του Βορρά, και με βάση αυτό, τη θέση καθενός από τα υπόλοιπα σημεία του ορίζοντα.
Μας βοηθά να ακολουθούμε μια πορεία σε άγνωστη για μας περιοχή, χρησιμοποιώντας δύο βασικά όργανα:Ένα Χάρτη και μια Πυξίδα.
Η εργασία αυτή είναι χρήσιμη και απαραίτητη για την τοπογράφηση που θέλουμε να κάνουμε διότι μας επιτρέπει:
α) Να καθορίσουμε ένα σημείο του εδάφους σε σχέση προς ένα άλλο γνωστό ή σταθερό σημείο.
β) Να ακολουθήσουμε την κατεύθυνση την οποία επιθυμούμε, σύμφωνα με το χάρτη μας χωρίς να φοβούμαστε ότι θα παραπλανηθούμε.
Το ανεμολόγιο είναι μια πλάκα, χάρτινη τις πιο πολλές φορές. Η περιφέρεια του ανεμολογίου αποτελεί κύκλο και είναι μοιρασμένη σε 360° μοίρες. Οι 360°μοίρες διαιρούνται σε 4 ισα μέρη και το κάθε ένα περιλαμβάνει 90°μοιρες . Το μηδέν (0°) του ανεμολογίου που συμπίπτει με τις 360° μοίρες σημειώνεται με ένα ιδιαίτερο σημείο π.χ. με ένα τρίφυλλο ή βέλος ή άστρο και λέγεται Βορράς (Τραμουντάνα). Το σημείο του ανεμολογίου που βρίσκεται αντίθετα του Βορρά(δηλ. στις 180ΰμοίρες) λέγεται Νότος (Οστρια) . Όταν βλέπουμε την πυξίδα και έχουμε απέναντι μας το βορρά, δεξιά μας, ακριβώς στο μέσο μεταξύ Β και Ν είναι χαραγμένη μια άλλη γραμμή (στις 90° μοίρες) που λέγεται Απηλιότης (Λεβάντες). Απέναντι του Απηλιοτη είναι μια άλλη γραμμή (στις 270° μοίρες) που λέγεται Ζέφυρος (Πονέντες).
Αυτές είναι οι 4 κυριότερες γραμμές του ανεμολογίου ή καλύτερα οι 4 κύριοι καιροί, διότι με βάση το ανεμολόγιο χαρακτηρίζουμε τη διεύθυνση των ανέμων.
Υποδιαίρεση των πιο πάνω είναι:
Άλλες ενδιάμεσες υποδιαιρέσεις είναι:
Βάζουμε το Δείκτη κατεύθυνσης της πυξίδας μας να δείχνει προς το σημείο που θέλουμε να καθορίσουμε τη θέση του.
Γυρίζουμε το Ανεμολόγιο της Πυξίδας ώστε η Μαγνητική Βελόνα να συμπέσει με το Ν (Βορρά) του Ανεμολογίου. Διαβάζουμε πάνω στο Ανεμολόγιο την ένδειξη που μας δίνει η βάση του Δείκτη Κατεύθυνσης. Η ενδειξη αυτή σε μοίρες λέγεται ΑΖΙΜΟΥΘΙΟ και ορίζει πόσες μοίρες απέχει το σημείο που διαλέγουμε από το Βορρά και τη Γραμμή Σκόπευσης.
Ας υποθέσουμε ότι θέλεις να πάρεις κατεύθυνση με αζιμουθιο 60° μοίρες. Κράτησε καλά την Πυξίδα στα χέρια σου οριζόντια, έτσι που η μαγνητική βελόνα να μπορεί να κινείται ελεύθερα. Γύρισε το Ανεμολόγιο της πυξίδας σου ώστε η βάση του Δείκτη να δείχνει 60° μοίρες. Ακολούθως γύρισε ολόκληρο το σώμα σου μαζί με την πυξίδα μέχρις ότου η μαγνητική βελόνα να πέσει με το Ν (Βορρά) του Ανεμολογίου. Η κατεύθυνση που δείχνει ο Δείκτης είναι η πορεία που θα ακολουθήσεις.
Κοίταξε κατευθείαν μπροστά σου (όσο πιο μακριά τόσο το καλύτερο) προς την κατεύθυνση που δείχνει το βέλος κατεύθυνσης της πυξίδας σου. Διάλεξε ένα σταθερό σημείο που βρίσκεται σ' αυτήν την κατεύθυνση και άρχισε να περπατάς προς αυτό. ’Οταν φτάσεις εκεί, ξαναβρές την πορεία σου 60* μοίρες όπως έκανες πιο πριν, βρες άλλο σταθερό σημείο στην προέκταση της κατεύθυνσης που βρήκες και περπάτα προς αυτό. Συνεχίζεις με τον ίδιο τρόπο ορίζοντας κάθε φορά νέα σταθερά σημεία μέχρις ότου καλύψεις την απόσταση που σου ορίσανε.
360° ή 0° Βορράς Ν NORTH 90° Ανατολή Ε ΕΑSΤ 180° Νότος S SOUTH 270° Δύση W WEST
45° Βορειοανατολικά ΒΑ-ΝΕ 135° Νοτιοανατολικά ΝΑ-SΕ 225° Νοτιοδυτικά ΝΔ-SW 315° Βορειοδυτικά ΒΔ-ΝW